نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: جلد ۱۴ شماره ۳ سال ۱۳۹۵

عنوان مقاله: اثر تنش شوری بر صفات فیزیولوژیک و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت نخود (Cicer arietinum L.) رقم آزاد


صفحات: 470-483

DOI: 10.22067/gsc.v14i3.44391

چکیده
شوری یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیر‌زنده‌ای است که باعث کاهش قابلیت تولید محصول و کاهش بهره‌وری گیاه در خاک‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک می‌شود. در گیاهان زراعی، شوری ضمن تأثیر منفی بر عملکرد و اجزاء عملکرد، بسیاری فرآیندهای دخیل در رشد‌و‌نمو گیاهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تحقیق با هدف مطالعه صفات فیزیولوژیک، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت و عملکرد نخود رقم آزاد تحت تأثیر سطوح مختلف شوری، در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال ۱۳۹۲ در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمارهای شوری خاک شامل ۱، ۳، ۵، ۷ و ۹‌دسی‌زیمنس بر متر بود. نتایج تجزیه واریانس داده‌های این آزمایش نشان‌داد که سطوح مختلف شوری اثر معنی‌داری بر کلیه صفات اندازه‌گیری شده داشت. بر اساس نتایج این آزمایش شوری باعث افزایش اندکی در شاخص SPAD نخود شده و اثر منفی بر محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیت‌ها و عملکرد دانه داشت. به‌طور‌ی‌که بیش‌ترین سطح شوری این آزمایش موجب کاهش ۷/۱۷‌درصدی RWC، افزایش ۷۵/۲۷‌درصدی نشت الکترولیت‌ها و کاهش ۸۳/۵۹‌درصدی عملکرد دانه در بوته نسبت به شاهد شد. هم‌چنین شوری باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت نخود شد. نتایج نشان‌داد افزایش شوری از یک به هفت‌دسی‌زیمنس بر متر موجب افزایش ۷۹/۶۳‌درصدی فعالیت آنزیم کاتالاز (CAT) شد و در شوری ۹‌دسی‌زیمنس بر متر فعالیت کاتالاز کاهش یافت. فعالیت آنزیم سوپراُکسید‌دیسموتاز (SOD) تا شوری پنج ‌دسی‌زیمنس بر متر به مقدار ۲۲/۵۷‌درصد افزایش یافت، در شوری هفت دسی‌زیمنس بر متر بدون تغییر ماند. در شوری ۹‌دسی‌زیمنس بر متر کاهش یافت. هم‌چنین بیش‌ترین سطح شوری باعث افزایش ۹۵/۷۵‌درصدی فعالیت آنزیم آسکوربات‌پِراُکسیداز (APX) نسبت به شاهد شد. بیش‌ترین اثرات کاهنده شوری بر صفات اندازه‌گیری شده نخود در این آزمایش در محدوده شوری dSm-۱‌۷ مشاهده شد.

کلمات کلیدی:   شاخص کلروفیل; شوری خاک; کاتالاز; محتوای نسبی آب برگ; نشت الکترولیت‌ها


Fatal error: Call to a member function getCount() on a non-object in /var/www/jm/cache/t_compile/%%38^38D^38D7420B%%article.tpl.php on line 154