اثر استعمال خارجی گلایسین بتائین بر تخفیف اثرات تنش خشکی در مرحلۀ جوانه زنی و رشد اولیۀ گیاهچۀ ذرت (Zea mays L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سمیرا علی

سید وحید اسلامی

محمدعلی بهدانی

مجید جامی الاحمدی

دانشگاه بیرجند

10.22067/gsc.v8i5.8026

چکیده

چکیده
به منظور ارزیابی اثر تیمار بذور ذرت با گلایسین بتائین در شرایط تنش خشکی آزمایشی با 5 سطح گلایسین بتائین (صفر، 2، 4، 8 و 16 میلی-مولار) و 6 سطح خشکی (صفر، 1/0-، 2/0-، 4/0-، 8/0- و 1- مگاپاسکال) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. بذور به مدت 24 ساعت در غلظت های مذکور گلایسین بتائین خیسانده شده، سپس بذور در پتریدیش قرار داده شدند و برای اعمال تنش خشکی، غلظت های مناسب از پلی اتیلن گلیکول 6000 برای اعمال هر سطح خشکی، تهیه و به بذور اضافه شد. نتایج نشان داد که خشکی موجب کاهش معنی دار در تمام پارامتر های مورد ارزیابی در کلیه غلظت های گلایسین بتائین شد، اما بذور تیمار شده با گلایسین بتائین در غلظت های 2 تا 4 میلی مولار تنش کمتری را متحمل شدند. البته تیمار بذور با گلایسین بتائین نتوانست اثر تنش خشکی بر سرعت جوانه زنی را تخفیف دهد. مدل لجستیک سه پارامتری برازش داده شده به پارامتر درصد جوانه زنی به خوبی اثر سودمند تیمار بذور با گلایسین بتائین را تحت شرایط تنش خشکی توجیه نمود، بر طبق برآورد مدل، آن میزان خشکی که منجر به کاهش 50 درصدی جوانه زنی بذور ذرت می شود، در صورت تیمار بذور با گلایسین-بتائین در سطح خشکی بالاتری رخ می‌دهد. تیمار بذور با گلایسین بتائین توانست درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه و وزن تر ریشه چه و ساقه چه را در سطوح خشکی بالا بهبود دهد، هرچند افزایش غلظت گلایسین بتائین به 8 و 16 میلی مولار اثر منفی بر جوانه زنی و پارامترهای آن گذاشت.

واژه های کلیدی: گلایسین بتائین، درصد جوانه زنی، طول ساقه چه، طول ریشه چه، ذرت

20.1001.1.20081472.1389.8.5.12.5

---