روابط مکانی بین جمعیت های بانک بذر و گیاهچه علفهای هرز دم موشی ( Hordeum spontaneum ) و شاهی وحشی (Cardaria draba ) در مزارع زعفران (Crocus sativus L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسن مکاریان ¹

محمدحسن راشد محصل ²

محمد بنایان اول ³

مهدی نصیری محلاتی ³

¹ دانشگاه صنعتی شاهرود

² گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

³ دانشگاه فردوسی مشهد

10.22067/gsc.v4i2.1274

چکیده

به منظور بررسی روابط مکانی بین جمعیتهای بانک بذر و گیاهچه علفهای هرز دم موشی وشاهی وحشی آزمایشی در سال زراعی 1384-1383 در سه مزرعه زعفران واقع در جنوب خراسان رضوی با استفاده از ژئواستاتیستیک انجام شد. جمعیتهای بانک بذر و گیاهچه علفهای هرز دم موشی وشاهی وحشی در144 نقطه در سطح هر مزرعه با استفاده از سیستم شبکه ای4 ×4 متر شناسایی وشمارش شدند. تراکم وپراکنش مکانی علفهای هرز درسه مزرعه تغییرات زیادی نشان داد. درصد سبز شدن بذور شاهی وحشی در هر سه مزرعه بیشتر از دم موشی بود. تجزیه وتحلیل سمی واریوگرام برای جمعیتهای بانک بذر وگیاهچه دو گونه علف هرز، بسته به مزرعه همبستگی مکانی متوسط تا قوی نشان داد. تجزیه وتحلیل کراس سمی واریوگرامها نیز بترتیب همبستگی مکانی متوسط تا قوی(3/63 تا7/94 درصد) و همبستگی مکانی قوی(4/78 تا 4/95 درصد) بین جمعیتهای بانک بذر وگیاهچه دم موشی وشاهی وحشی نشان داد. مطابقت زیادی بین نقشه‌های پراکنش جمعیت بانک بذر وگیاهچه‌های علف هرز شاهی وحشی در سه مزرعه مشاهده شد. اما میزان مطابقت کمی بین نقشه‌های جمعیت بانک بذر وگیاهچه دم موشی درسه مزرعه دیده شد. نتایج نشان داد که تهیه نقشه جمعیتهای بانک بذر و گیاهچه برای اعمال مدیریت متناسب با مکان مفید است، البته مطالعات بیشتر جهت شناخت تغییرات در روابط بین دو جمعیت بانک بذر وگیاهچه‌ها در مکان و زمان ضروری است.

20.1001.1.20081472.1385.4.2.15.4

---