چکیده
به منظور بررسی توانایی عصاره آبی اندام های هوایی سویا بر کنترل جوانه زنی و رشد گیاهچه های چهار گونه علف هرز تاج خروس سفید (Amaranthus albus)، تاج خروس هیبرید ( hybridus Amaranthus)، تاجریزی سیاه (Solanum nigrum) و سلمه تره (Chenopodium album) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار انجام شد. بخش هوایی سویا در مرحله گلدهی جمع آوری و خشک شد. از ماده خشک بدست آمده عصاره آبی تهیه و سپس از این عصاره، غلظت های 5، 10، 20 و 40 درصد تهیه و از آب مقطر به عنوان شاهد (غلظت صفر) استفاده شد. بذر علف های هرز مذکور در ظروف پتری محتوی این عصاره قرار داده شد و پس از یازده روز درصد جوانه زنی آنها تعیین شد. نتایج نشان داد با افزایش غلظت عصاره سرعت جوانهزنی، درصد جوانهزنی و طول ریشه چه گونه های علف هرز کاهش یافت. به لحاظ درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و یکنواختی جوانه زنی تاج ریزی سیاه با دارا بودن مقادیر به ترتیب 14/88%، 4/46 میلی متر و 5/1 روز نسبت به سایر گونه ها کمتر تحت تأثیر مواد دگرآسیب قرار گرفت. از نظر سرعت جوانه زنی، مدت زمان لازم تا حصول 10، 50 و 90% حداکثر جوانه زنی تاج خروس سفید با دارا بودن مقادیر حدود 3، 2، 5/2 و 4 روز بهتر از سایر گونه ها بود. بیشترین اثر بازدارندگی عصاره ها بر جوانه زنی تاج خروس هیبرید بود.
واژههای کلیدی: درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، یکنواختی جوانه زنی، طول ریشهچه
