خصوصیات جوانه‌زنی و رشد گیاهچه ژنوتیپ‌های تریتیکاله (Triticale hexaploide Lart) تحت تاثیر پتانسیل‌های متفاوت ناشی از شوری و خشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمیدرضا خزاعی

احمد نظامی ¹

حمیدرضا عشقی زاده ²

شهرام ریاحی نیا ³

کوروش شجاعی نوفرست ⁴

¹ دانشگاه فردوسی مشهد

² دانشگاه صنعتی اصفهان

³ دانشگاه پیام نور

⁴ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

10.22067/gsc.v10i1.14397

چکیده

عدم جوانه‌زنی و استقرار ضعیف گیاهچه به دلیل خشکی، فقدان آب کافی و وجود شوری از مهمترین مشکلات تولید محصولات زراعی در مناطق نیمه خشک از جمله کشور ما می‌باشد. به همین منظور و جهت ارزیابی پاسخ چهار ژنوتیپ تریتیکاله شامل لاین‌هایET-82-15، ET-82-8، ET-79-17 و رقم Juanillo-92 به پتانسیل‌های آب مختلف ناشی از شوری و خشکی و نیز شناخت میزان تحمل آنها به تنش پتانسیل منفی در مرحله جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه، این مطالعه در سال 1387 در آزمایشگاه تحقیقات عالی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای تنش شوری در 5 سطح شامل صفر، 5/0، 1، 5/1 و 2% محلول NaCl (تقریبا معادل صفر، 8/3-، 5/8-، 6/11- و 8/14- بار) و تیمارهای تنش خشکی در 6 سطح شامل 50، 100، 150، 200، 250 و 300 گرم PEG 6000 در یک لیتر آب مقطر (تقریبا معادل 5/0-، 48/1-، 95/2-، 91/4-، 36/7- و 3/10- بار) بودند. نتایج نشان داد که پتانسیل آب منفی ناشی از تیمارهای شوری و خشکی درصد جوانه‌زنی بذور را به طور معنی‌داری (001/0 P ET-82-15> ET-82-8< ET-79-17بود. همچنین با وجود مقاومت به خشکی مشابه ارقام، رقم Juanillo-92 مقاومت نسبی بیشتری نسبت به خشکی در این مرحله نشان داد.

کلیدواژه‌ها

تریتیکاله

پتانسیل آب

شوری

خشکی

جوانه‌زنی

20.1001.1.20081472.1391.10.1.5.4

---