بررسی اثرات آبیاری تکمیلی و تراکم کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام نخود کابلی (Cicer arietinum L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

به منظور بررسی تاثیر آبیاری تکمیلی و تراکم کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و میزان عبور نور از تاج پوشش گیاهی سه رقم نخودکابلی، آزمایشی به صورت اسپلیت- فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی ۸۴-۱۳۸۳ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سراب چنگایی خرم آباد اجراء شد. رژیم آبی در سه سطح (دیم، آبیاری در مرحله گلدهی و آبیاری در مرحله پر شدن غلافها) فاکتور اصلی آزمایش بود. فاکتوریل رقم نخود (شامل سه رقم آزاد، آرمان و توده محلی گریت) و تراکم کاشت (در چهار سطح ۳۰، ۴۲، ۵۴ و ۶۶ بوته در مترمربع) کرت های فرعی آزمایش را تشکیل داد. آبیاری تکمیلی در مرحله گلدهی در مقایسه با شرایط دیم موجب افزایش عملکرد بیولوژیک (۴۹ درصد)، عملکرد دانه (۵۴ درصد)، تعداد غلاف در بوته (۴۳ درصد) و کاهش میزان نفوذ نور از تاج پوشش گیاهی (۵۵ درصد) شد. در بین ارقام مورد آزمایش بیشترین عملکرد دانه (۱۳۷۶ کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت (۴۵ درصد) به رقم آزاد اختصاص داشت. بیشترین عملکرد دانه (۱۳۸۸ کیلوگرم در هکتار) و بالاترین عملکرد بیولوژیک (۳۸۲۳ کیلوگرم در هکتار) در تراکم ۶۶ بوته در مترمربع به دست آمد. با افزایش تراکم کاشت میزان نور رسیده به کف تاج پوشه گیاهی کاهش یافت و کمترین میزان نفوذ نور در تراکم های ۵۴ و ۶۶ بوته در مترمربع حاصل شد. نتایج آزمایش گویای اهمیت آبیاری تکمیلی و تراکم کاشت مناسب در دست یابی به پتانسیل تولید کشت نخود است.