مطالعه تنوع آللی جایگاه ژنی Glu-B۳ در ارقام گندم زراعی ایران با استفاده از نشانگر مولکولی ALP (Amplicon Length Polymorphism)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

پروتئین های ذخیره ای اندوسپرم دانه گندم از عمده ترین عوامل موثر بر کیفیت محصول این گیاه استراتژیک محسوب می گردند. کشش پذیری بالا از معیارهای مهم خمیر مطلوب می باشد، بنابراین در اصلاح گندم به اجزای گلوتنین با وزن مولکولی پایین (LMW) که نقش بیشتری در کشش پذیری خمیر دارد توجه بیشتری شده است و از آن جهت که گلوتنین های گروه B عمده ترین جزءتشکیل دهنده LMW بوده و از بیشترین تنوع آللی برخوردارند، در این تحقیق به بررسی تنوع آللی این زیر واحد با نشانگر مولکولی ALP پرداخته شد. پس از به کارگیری پرایمر اختصاصی مکان ژنی Glu-B۳ و انجام واکنش زنجیره ای پلیمراز باندهایی به طول ۵۵۰- ۴۵۰ جفت باز با ۶ گروه باندی مختلف بر روی ژل الکتروفورز مشاهده شد که حاکی از تنوع آللی در ارقام گندم زراعی ایران بود. در بین ارقام مورد بررسی بیشترین فراوانی آللی مربوط به باند r۲ با اندازه تقریبی ۵۰۰ جفت باز و کمترین آن مربوط به باند r۳ با اندازه تقریبی۴۷۰ جفت باز بود. ارتباط بین تنوع آللی در Glu-B۳ با پارامترهای موجود مربوط به کیفیت نانوایی نشان داد که ارقام با بافت نرم تماما فاقد باند r۳ بودند و در عوض حضور باند r۲ با نرمی بافت ارتباط بیشتری داشت. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که نشانگر ALP قادر به بروز تنوع آللی قابل قبول در مکان ژنی Glu-B۳ می باشد به نحوی که می توان بین حضور الگوی باندی خاص و بعضی صفات مرتبط با کیفیت نانوایی ارتباط برقرار کرد. ازقام مورد مطالعه در تحقیق حاضر از حیث تنوع آللی در مکان ژنی مذکور در ۳ گروه مجزا قرار گرفتند.