بررسی مهمترین موانع و مشکلات توسعه کشت کلزا در خراسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

درسالهای اخیر معرفی کلزا به نظام تولید دانه های روغنی کشوربه دلیل خصوصیات مطلوب آن مورد توجه سیاست گزاران بخش کشاورزی قرار گرفته است. به منظور ارزیابی موانع تولید کلزا و میزان تمایل کشاورزان به تداوم کشت آن دراستان خراسان، ۲۲۰ نفر از کلزا کاران از میان تولید کنندگان این محصول درسال زراعی ۸۲-۱۳۸۱ به طور تصادفی انتخاب و دیدگاه های آنان از طریق تکمیل پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین سن کلزا کاران استان ۴۳ سال بوده و ۷۵ درصد آنان بیشتر از ۱۰سال سابقه فعالیت کشاورزی دارند و ۳۸% آنان برای اولین بار در سال زراعی ۸۲-۸۱، کلزا کشت کرده اند. بررسی عملکرد به عنوان اصلی ترین عامل تداوم کشت نشان داد که ۳۱% تولید کنندگان عملکردی بالاتر از ۲ تن در هکتار داشته اند در حالیکه عملکرد ۲۵% از کلزا کاران کمتراز یک تن در هکتار بوده است. بر اساس پاسخهای ارایه شده ۳۰% از کشاورزان تحت بررسی از عملکرد خود راضی بوده و ۳۶% آنان به ادامه کشت کلزا تمایل دارند. به اعتقاد کلزا کاران استان نیازکمتر به آب در مقایسه با محصولات رقیب مهمترین ویژگی مثبت کلزا بوده و خطر سرمازدگی مهمترین مانع توسعه کشت این محصول محسوب می شود. کلزا کاران ازارایه خدمات فنی و ترویجی در ارتباط با کلزا رضایت داشتند و عدم دسترسی به ماشین آلات و پیچیدگی های مربوط به تحویل محصول و دریافت وجه را مهمترین مشکلات تولید ذکر کرده اند. لذا به نظر می رسد برای توسعه کشت کلزا در استان می بایست تولید و ترویج واریته های مقاوم به سرما و دارای پتانسیل عملکرد بالا و همچنین بهبود قیمت تضمینی مورد توجه قرار گیرد تا این محصول در مقایسه با گندم و جو به عنوان محصولات رقیب، بتواند رقابت نماید.