اثر تاریخ و تراکم کاشت بر صفات مورفولوژیک و عملکرد نخود(Cicer arientinum L.) و جمعیت علف های هرز در شرایط دیم استان لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

به منظور ارزیابی اثرات تاریخ کشت و تراکم بوته بر خصوصیات رشد و عملکرد نخود و نیز جمعیت علف های هرز در شرایط دیم استان لرستان آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی ۸۵۱۳۸۴ در شهرستان خرم آباد اجرا شد. فاکتور های آزمایش شامل تاریخ کشت (پاییزه و زمستانه) تراکم کشت (۲۵، ۵۰ و ۷۵ گیاه در متر مربع) و اثر تداخل علف های هرز (وجین و عدم وجین) بودند. بر اساس نتایج این آزمایش و معادلات برازش داده شده وزن برگ تک گیاه و وزن برگ در واحد سطح زمین در نخود پاییزه بیشتر از زمستانه بود. حداکثر وزن خشک برگ تک گیاه در تراکم ۲۵ گیاه و حداکثر وزن خشک برگ در واحد سطح در تراکم ۷۵ گیاه در واحد سطح مشاهده شد. میانگین عملکرد دانه نخود برای کشت پاییزه و زمستانه به ترتیب ۱۱۱۴ و ۵۶۱ کیلوگرم در هکتار بودند. کنترل علف های هرز اثر افزایشی معنی داری بر وزن برگ تک گیاه، زیست توده نخود و عملکرد دانه نخود داشت. هر چند که تراکم علف های هرز در کشت پاییزه تقریبا سه برابر کشت زمستانه بود اما عملکرد دانه در کشت پاییزه در حدود دو برابر عملکرد دانه در کشت زمستانه بود. حداکثر زیست توده علف های هرز یک ساله به تیمار کشت پاییزه نخود با تراکم ۲۵ گیاه در متر مربع بدون وجین و حداقل آن به تیمار کشت زمستانه نخود با تراکم ۷۵ گیاه در متر مربع و وجین علف های هرز اختصاص داشت. میانگین غنای گونه ای در کشت پاییزه ۷۱ درصد بیشتر ازکشت زمستانه بود. بیشترین عملکرد دانه نخود در کشت پاییزه با تراکم ۵۰ گیاه در متر مربع و شرایط وجین علف های هرز مشاهده گردید.