گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
10.22067/jcesc.2025.94622.1419
چکیده
مدیریت صحیح خاک از ارکان اصلی دستیابی به کشاورزی پایدار محسوب میشود. در این راستا، آزمایشی بهمنظور بررسی تأثیر انواع کودهای آلی، شیمیایی و ترکیب آنها بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و اسانس گیاه دارویی گشنیز با نام علمی Coriandrum sativum L. در سال زراعی ۱۴۰3–۱۴۰2 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. این آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با هفت تیمار (کودگاوی، شیرابه کوددامی، کودشیمیایی، سه تیمار دوگانه هر یک از منابع کودی و شاهد) و سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان دادند بیشترین عملکرد تر و خشک (به ترتیب 71300و 14900 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار ترکیبی کودگاوی + کودشیمیایی بود. شیرابه کوددامی باعث افزایش تعداد دانه در بوته، تعداد چتر در بوته ،عملکرد تر و خشک (به ترتیب ،1206، 33/58 ، 48500، 13200 کیلوگرم برمتر مربع) در مقایسه با تیمار کود شیمیایی شد. بیشترین ارتفاع بوته در تیمار کودگاوی مشاهده شد. شاخص برداشت پس از شاهد( 75/49 درصد)، در تیمار کودگاوی (78/47 درصد)بالاترین مقدار را داشت. نتایج نشان داد که تیمار شیرابه کوددامی بیشترین درصد اسانس و عملکرد اسانس را به خود اختصاص داد. به طور کلی، استفاده از شیرابه کوددامی در بیشتر صفات دارای برتری بود و ترکیب کودگاوی و کودشیمیایی نیز رشد و عملکرد گیاه را نسبت به شاهد بهبود دادند. این نتایج تأکید میکند که جایگزینی کودهای شیمیایی با کودهای آلی به خصوص شیرابه کوددامی، میتواند در بهبود رشد و عملکرد گیاهان دارویی موثر باشد.