واکنش کلزا (Brassica napus L) به مقادیر و روش‌های کاربرد منیزیم در خاک‌های با سطوح متفاوت این عنصر در استان مازندران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فریدون نورقلی پور ¹

علی چراتی آرائی ²

ساره رجبی اگره ²

¹ موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران

² بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران (AREEO)، ساری، ایران

10.22067/jcesc.2026.97959.1447

چکیده

ین پژوهش با هدف بررسی اثر مصرف خاکی و محلول‌پاشی منیزیم بر عملکرد کلزا، در سه ایستگاه تحقیقاتیمازندران (بایع کلا، قراخیل و دشت ناز) با سطوح متفاوت منیزیم خاک طی دو سال زراعی (1401-1399) اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و در سه سطح مصرف خاکی (صفر، ۵۰ و ۱۵۰ کیلوگرم سولفات منیزیم در هکتار، پیش کشت) و دو سطح محلول‌پاشی سولفات منیزیم (غلظت صفر و ۵ در هزار در مرحله خروج از روزت) اجرا شد. افزایش تعداد خورجین با افزایش عملکرد دانه از 2640 به 3908 کیلوگرم در هکتار همراه بود. اثر مکان بر همه صفات رشدی کلزا معنی‌دار بود، به‌گونه‌ای که در قراخیل، عملکرد کم‌‌تر (2759 کیلوگرم در هکتار) نسبت به بایع‌کلا و دشت‌ناز ثبت شد. برهم‌کنش مصرف منیزیم خاکی، محلول‌پاشی و مکان کشت نشان داد که در بایع‌کلا، کاربرد منیزیم خاکی تا ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه را افزایش داد، اما ترکیب آن با محلول‌پاشی در سطوح بالاتر به کاهش عملکرد منجر شد. در قراخیل، علی‌رغم بهبود صفات رشدی، پاسخ عملکردی به‌دلیل نسبت نامتعادل منیزیم و پتاسیم محدود باقی ماند. تحلیل همبستگی سه منطقه نشان داد، عملکرد دانه با تعداد خورجین و وزن خشک بوته قبل از مرحله گلدهی، همبستگی مثبت و معنی‌دار داشت و غلظت بالاتر منیزیم در اندام هوایی کلزا، همراه با نسبت متعادل‌ترK/Mg ، با رشد رویشی قوی‌تر و عملکرد بیشتر، همراه بود. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که کارایی مصرف منیزیم در کلزا به شرایط خاک و روش کاربرد وابسته است.

کلیدواژه‌ها

کلزا

منیزیم

محلول‌پاشی

مصرف خاکی

عملکرد دانه

موضوعات

• عملکرد گیاهان زراعی

---