تاثیر محلول‌پاشی سایکوسل و عناصر ریزمغذی آهن و منگنز بر خصوصیات عملکرد، اجزای عملکرد و رنگدانه‌های فتونستزی تریتیکاله در شرایط تنش خشکی در دو منطقه چناران و نیشابور

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد سیفعلی شاه ¹

محسن قاسمی ¹

علیرضا رضوی ²

¹ گروه علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران

² مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران

10.22067/jcesc.2026.98488.1455

چکیده

به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی سایکوسل و ریزمغذی‌های آهن و منگنز بر برخی صفات تریتیکاله تحت تنش خشکی در دو منطقه اقلیمی متفاوت، چناران و نیشابور، آزمایشی در سال زراعی 1402-1403 انجام شد. آزمایش به‌صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری در سه سطح (آبیاری نرمال، قطع آبیاری در شروع مرحله زایشی و قطع آبیاری در مرحله پر شدن دانه) به‌عنوان عامل اصلی، سایکوسل در دو سطح (عدم مصرف و مصرف 5/0 لیتر در هکتار) و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی در چهار سطح (آب خالص (شاهد)، آهن، منگنز و ترکیب آهن و منگنز) به‌عنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شد. در شرایط آبیاری نرمال، تیمار ترکیبی آهن+منگنز عملکرد دانه را 7 درصد و در حضور سایکوسل 19 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. تحت تنش در آغاز مرحله زایشی و پر شدن دانه، این افزایش در حضور سایکوسل به‌ترتیب به 34 و 16 درصد رسید. کارایی مصرف آب (WUE) نیز بیشترین مقدار خود را در تیمار ترکیبی آهن+منگنز همراه با سایکوسل نشان داد و به‌ترتیب 1/19، 5/34 و 3/16 درصد افزایش یافت. صفات فیزیولوژیک مانند کلروفیل a،b و کاروتنوئید نیز تحت تنش کاهش یافتند، اما کاربرد آهن، منگنز، ترکیب آن‌ها و سایکوسل به‌ویژه در تنش آغاز زایشی افزایش‌هایی تا 87 درصد در کاروتنوئید و 57 درصد در کلروفیل b ایجاد کردند. به‌طور کلی، مصرف هم‌زمان آهن و منگنز همراه با سایکوسل مؤثرترین تیمار برای بهبود عملکرد و تحمل خشکی در تریتیکاله بود.

کلیدواژه‌ها

کارایی مصرف آب

کاروتنوئید

سنبله

عملکرد دانه

کلروفیل b

موضوعات

• تنش های محیطی

---