واکنش اکوتیپ‌های زیره سبز (Cuminum cyminum L.) به تنش خشکی در مرحله جوانه‌زنی تحت شرایط دمای پایین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

نوسان در ریزش نزولات جوی و کاهش دما، جوانه‌زنی بذر زیره سبز را در کاشت پاییزه تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف از این تحقیق، بررسی جوانه‌زنی شش اکوتیپ زیره سبز در شرایط تنش خشکی در دمای کم بود. تیمارها شامل شش نمونه زیره سبز (پنج اکوتیپ تربت حیدریه، خواف، سبزوار، قائن، قوچان و رقم RZ19هندی) و هفت سطح پتانسیل آب (صفر، 1-، 2-، 3-، 4-، 5- و 6- بار) بود. بذرها در داخل پتری دیش و تحت شرایط دمایی 13 درجه سانتی گراد قرار گرفته و سطوح خشکی با استفاده از پلی اتیلن گلایکول 6000 ایجاد شد. صفات اندازه‌گیری شده شامل درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه بود .نتایج نشان داد که اثر پتانسیل آب بر همه صفات مورد مطالعه معنی‌دار (05/0P≤) بود و بیشترین و کمترین درصد جوانه‌زنی به ترتیب در پتانسیل‌های صفر و 6- بار مشاهده شد. اکوتیپ‌های زیره سبز در تمام صفات مورد بررسی با هم تفاوت معنی‌داری (05/0P≤) داشتند و بیشترین درصد جوانه‌زنی در اکوتیپ‌های خواف و تربت حیدریه مشاهده شد. در اکوتیپ قوچان کاهش پتانسیل آب از صفر به 2- بار باعث کاهش 69 درصدی جوانه‌زنی شد، در حالی که در دو اکوتیپ قاین و سبزوار این کاهش به ترتیب حدود 43 و 57 درصد بود. کاهش پتانسیل آب همچنین تأثیر معنی‌داری بر طول ریشه‌چه و ساقه‌چه اکوتیپ‌های زیره داشت. با توجه به رتبه‌بندی اکوتیپ‌ها بر اساس صفات مورد بررسی، اکوتیپ‌های خواف و تربت حیدریه بهترین امتیاز را به خود اختصاص دادند و اکوتیپ قوچان در پائین‌ترین رتبه قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها