پژوهشهای زراعی ایران

پژوهشهای زراعی ایران

تجزیه و تحلیل اگرواکولوژیک بوم‌نظام‌های‌ زراعی چغندرقند (Beta vulgaris L.) در منطقه تربت حیدریه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه معلم بنهنگی 1
پرویز رضوانی مقدم 2
سرور خرم دل 2
مهدی نصیری محلاتی 2
1 دانشجوی دکتری اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
10.22067/jcesc.2022.75055.1147
چکیده
این مطالعه با هدف دستیابی به یک تحلیل اگرواکولوژیک از بوم‌نظام‌های چغندرقند در مقیاس محلی طراحی و اجرا شد. بدین منظور مجموعه‌ای از مهم‌ترین شاخص‌های اگرواکولوژیک بوم‌نظام‌های کشت چغندرقند در منطقه تربت حیدریه، در بازه زمانی سال 1380 تا 1395 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که عملکرد چغندرقند در بازه زمانی سال‌های 1380 تا 1395، 59 درصد افزایش پیدا کرده است. درحالی که سطح زیرکشت چغندرقند روندی کاهشی داشت. محاسبه‌ی عملکرد پتانسیل با دو روش فائو و فائو تغییریافته نشان داد که میزان عملکرد پتانسیل در طول دوره‌ی مطالعه در منطقه تقریبا ثابت بود. میزان خلا عملکرد در بوم‌نظام مورد مطالعه درحالی کاهش یافته که بررسی ضریب عملکرد منطقه‌ای نشان داد که ارتقای سیستم مدیریتی منجر به بهبود عملکرد واقعی و درنتیجه کاهش خلا عملکرد گردیده است. در طی سال‌های مورد مطالعه، میزان فشرده‌سازی افزایش و ثبات عملکرد کاهش یافته‌است. کاهش ثبات عملکرد نشان‌دهنده‌ی عدم وجود پایداری در بوم‌نظام مورد مطالعه بود. با توجه به اهمیت کارایی مصرف نیتروژن بر پایداری بوم‌نظام‌های کشاورزی، نتایج نشان داد که میزان کارایی جذب، کارایی استفاده و کارایی مصرف نیتروژن در طی سال‌های مورد مطالعه در منطقه کاهش یافته‌است. بر این اساس به نظر می‌رسد، پایین بودن کارایی مصرف نیتروژن و روند کاهشی آن عامل اصلی افزایش مصرف نیتروژن، افزایش فشرده‌سازی و کاهش ثبات در بوم‌نظام مورد مطالعه می‌باشد. از این‌رو برنامه‌ریزی و تغییر شیوه‌ی مدیریتی با تمرکز بر افزایش کارایی مصرف نیتروژن می‌تواند به‌عنوان اولین گام در جهت حرکت به سمت افزایش پایداری در بوم‌نظام‌های کشت چغندرقند در منطقه مورد مطالعه پیشنهاد گردد.
کلیدواژه‌ها
آنالیز داده
ثبات
ضریب عملکرد منطقه‌ای
کارایی جذب
موضوعات
  1. Abdollahian-Noghabi, M., Sharifi, H., Babaei, B., & Bahmani, G. (2013). Introduction of new formula for determination of autumn sugar beet purchase. Journal of Sugar Beet, 29(2), 227-215. org/10.22092/JSB.2014.5635
  2. Abeledo, L. G., Savin, R., & Slafer, G. A. (2008). Wheat productivity in the Mediterranean Ebro Valley: Analyzing the gap between attainable and potential yield with a simulation model. European Journal of Agronomy, 28, 541-550. org/10.1016/j.eja.2007.12.001
  3. Altieri, M. A. (2002). Agroecology: the science of natural resource management for poor farmers in marginal environments. Agriculture, Ecosystems & Environment, 93(3): 1-24. org/10.1016/S0167-8809(02)00085-3
  4. Andarzian, S. B. (2019). Determination of sowing time, grain yield potential, yield gap, and risk analysis of wheat production in rainfed regions of Khuzestan Province in Iran. Seed and Plant Production Journal, 35(2), 159-181. org/10.22092/SPPJ.2019.120755
  5. Badsar, M., Kamkar, B., Soltani, A., & Abdi, O. (2017). Yield gap estimation in wheat-grown fields using GIS and RS approach and SSM model (A case study: Qaresso basin, Gorgan, Iran). Cereal Research, 7(2), 195-215. org/10.22124/C.2017.2547
  6. Berry, E. M., Dernini, S., Burlingame, B., Meybeck, A., & Conforti, P. (2015). Food security and sustainability: can one exist without the other? Public Health Nutrition, 18(13), 2293-2302. org/10.1017/S136898001500021X
  7. Beckmann, M., Gerstner, K., Akin‐Fajiye, M., Ceauu, S., Kambach, S., Kinlock, N. L., Phillips, H. R., Verhagen, W., Gurevitch, J., Klotz, S., & Newbold, T. (2019). Conventional land‐use intensification reduces species richness and increases production: A global meta‐Global Change Biology, 25(6), 1941-1956. doi.org/10.1111/gcb.14606
  8. Brzozowski, L., & Mazourek, M. (2018). A sustainable agricultural future relies on the transition to organic agroecological pest management. Sustainability, 10(6), 2023. org/10.3390/su10062023
  9. Bicharanloo, B., Rezvani Moghaddam, P., & Asadi, G. (2021). Does summer irrigation alter nitrogen uptake and utilisation efficiency of saffron (Crocus sativus) for different organic and chemical fertilisers? Archives of Agronomy and Soil Science, 67(13), 1754-1769. doi.org/10.1080/03650340.2020.1808200
  10. Brummer, E. C., Barber, W. T., Collier, S. M., Cox, T. S., Johnson, R., Murray, S. C., Richard T. O., Richard C. P., & Thro A. M. (2011) Plant breeding for harmony between agriculture and the environment. Frontiers in Ecology and the Environment, 9(10), 561-568. org/10.1890/100225
  11. Calderini, D. F., & Slafer, G. A. (1998). Changes in yield and yield stability in wheat during the 20thField Crops Research, 57(3), 335-347. doi.org/10.1016/S0378-4290(98)00080-X
  12. Caldiz, D. O., Gaspari, F. J., Haverkort, A. J., & Struik, P. C. (2001). Agro-ecological zoning and potential yield of single or double cropping of potato in Argentina. Agricultural and Forest Meteorology, 109, 311-320. org/10.1016/S0168-1923(01)00231-3
  13. Cassman, K. G., & Grassini, P. (2020). A global perspective on sustainable intensification research. Nature Sustainability, 3(4), 262-268. org/10.1038/s41893-020-0507-8
  14. Carvalho, F. P. (2006). Agriculture, pesticides, food security and food safety. Environmental Science & Policy, 9(7-8): 685-692. org/10.1016/j.envsci.2006.08.002
  15. Clay, N., Garnett, T., & Lorimer, J. (2020). Dairy intensification: Drivers, impacts and alternatives. Ambio 49(1): 35-48. org/10.1007/s13280-019-01177-y
  16. Commission, E. (2012). Agri-Environmental Indicator- Intensification- Extensification. Belgium, EU Rural Rwview. 2014.
  17. Cobb, J. N., DeClerck, G., Greenberg, A., Clark, R., & McCouch, S. (2013). Next-generation phenotyping: requirements and strategies for enhancing our understanding of genotype–phenotype relationships and its relevance to crop improvement. Theoretical and Applied Genetics, 126(4), 867-887. org/10.1007/s00122-013-2066-0
  18. Congreves, K. A., Otchere, O., Ferland, D., Farzadfar, S., Williams, S., & Arcand, M. M. (2021). Nitrogen use efficiency definitions of today and tomorrow. Frontiers in Plant Science, 12, 637108. https://doi.org/10.3389/fpls.2021.637108
  19. Cormier, F., Foulkes, J., Hirel, B., Gouache, D., Moënne‐Loccoz, Y., & Le Gouis, J. (2016). Breeding for increased nitrogen‐use efficiency: a review for wheat ( aestivum L.). Plant Breeding, 135(3), 255-278. doi.org/10.1111/pbr.12371
  20. Dimkpa, C. O., Fugice, J., Singh, U., & Lewis, T. D. (2020). Development of fertilizers for enhanced nitrogen use efficiency–Trends and perspectives. Science of the Total Environment, 731(13), 1-13. org/10.1016/j.scitotenv.2020.139113
  21. Dihim Fard, R., & Nazari, S. (2015). Effect of nitrogen application on quantitative and qualitative of sugar beet cultivars. Journal of Plant Production Research, 22(2), 71-93. org/100.1.1.23222050.1394.22.2.4.3
  22. FAO. (2018). FAOSTAT. Retrieved from: http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PagelD=567#ancor
  23. FAO. (1978). Report on the Agroecological Zones Project. Vol. 1. Methodology and results for Africa. World Soil Resources Report 48/1. FAO, Rome, 158cpp. http://faostat.fao.org
  24. FAO. (1981). Report on the Agroecological Zones Project. Vol. 3. Methodology and results for South and Central America. World Soil Resources Report 48/3. FAO, Rome, 251 pp. http://faostat.fao.org
  25. Funk, C. C., & Brown, M. E. (2009). Declining global per capita agricultural production and warming oceans threaten food security. Food Security, 1(3), 271-289. org/10.1007/s12571-009-0026-y
  26. Foulkes, M. J., Hawkesford, M. J., Barraclough, P. B., Holdsworth, M. J., Kerr, S., Kightley, S., & Shewry, P. R. (2009). Identifying traits to improve the nitrogen economy of wheat: Recent advances and future prospects. Field Crops Research, 114(3), 329-342. org/10.1016/j.fcr.2009.09.005
  27. Gobbett, D. L., Hochman, Z., Horan, H., Garcia, J. N., Grassini, P., & Cassman, K. G. (2017). Yield gap analysis of rainfed wheat demonstrates local to global relevance. The Journal of Agricultural Science, 155, 282-299. org/10.1017/S0021859616000381
  28. Hazell, P. B. (2010). An assessment of the impact of agricultural research in South Asia since the green revolution. Handbook of Agricultural Economics, 4, 3469-3530. org/10.1016/S1574-0072(09)04068-7
  29. Hunt, R. C. (2000). Labor productivity and agricultural development: Boserup Revisited. Human Ecology, 28, 251-277. org/10.1023/A:1007072120891
  30. Hutchings, N. J., Sorensen, P., Cordovil, C. M., Leip, A., & Amon, B. (2020). Measures to increase the nitrogen use efficiency of European agricultural production. Global Food Security, 26, 100381. org/10.1016/j.gfs.2020.100381
  31. Knapp, S., & der Heijden, V. M. G. (2018). A global meta-analysis of yield stability in organic and conservation agriculture. Nature Communications, 9(1), 1-9. org/10.1038/s41467-018-05956-1
  32. Kopittke, P. M., Menzies, N. W., Wang, P., McKenna, B. A., & Lombi, E. (2019). Soil and the intensification of agriculture for global food security. Environment International, 132, 105078. org/10.1016/j.envint.2019.105078
  33. Langholtz, M., Davison, B. H., Jager, H. I., Eaton, L., Baskaran, L. M., Davis, M., & Brandt, C. C. (2021). Increased nitrogen use efficiency in crop production can provide economic and environmental benefits. Science of the Total Environment, 758, 143602. org/10.1016/j.scitotenv.2020.143602
  34. Lobell, D. B., Cassman, K. G., & Field, C. B. (2009). Crop yield gaps: their importance, magnitudes, and causes. Annual Review of Environment and Resources, 34, 179-204. org/10.1146/annurev.environ.041008.093740
  35. Ministry of Agriculture-Jahad (2001-2020) Agricultural Statistics, (Vol. 2). Islamic Republic of Iran, Ministry of Agriculture-Jahad, Press.
  36. Moll, R. H., Kamprath, E. J., & Jackson, W. A. (1982). Analysis and interpretation of factors which contribute to efficiency of nitrogen utilization. Agronomy Journal, 74, 562e564. org/10.2134/agronj1982.00021962007400030037x
  37. Nassiri mahalati, M., & Koocheki, A. (2018). Yield monitoring for wheat and sugar beet in Khorasan Province: 1- Analysis of Methods for Estimating Potential Yield. Iranian Journal of Field Crops Research, 16(4), 723-741. org /10.22067/gsc.v17i1.62557
  38. Nassiri mahalati, M., Koocheki, A. (2014). Long term evaluation of yield stability trend for cereal crops in Iran. Journal of Agroecology, 6(3), 607-621. org /10.22067/JAG.V6I3.26802
  39. Nassiri mahalati, M., & Koocheki, A. (2017). Trend analysis of nitrogen use and productivity in wheat (Triticum aestivum) production systems of Iran. Journal of Agroecology, 9(2), 360-378. doi.org/10.22067/JAG.V9I2.29287
  40. Neumann, K., Verberg, P. H., Stehfest, E., & Muller, C. (2010). The yield gap of global grain production: a spatial analysis. Agricultural Systems, 103, 316-326. org/10.1016/j.agsy.2010.02.004
  41. Nielsen, D. C., & Vigil, M. F. (2018). Wheat yield and yield stability of eight dryland crop rotations. Agronomy Journal, 110(2), 594-601. org/10.2134/agronj2017.07.0407
  42. Nikoei, A., Bagheri, A., Soleimanipor, I., Shirvanian, A., Zare, Sh., Nemati, A., & Ebrahimian, H. (2007). Survey of sugar beet employment rate in Iran. Journal of Sugar Beet, 23(1), 93-108. org/10.22092/JSB.2007.1255
  43. Palmer, C. (2008). Environmental Ethics and Agricultural Intensification. In: Thompson P.B. (eds) The Ethics of Intensification. The International Library of Environmental, Agricultural and Food Ethics, 16, 131-148. Springer, Dordrecht. org/10.1007/978-1-4020-8722-6_9
  44. Pellegrini, P., & Fernández, R. J. (2018). Crop intensification, land use, and on-farm energy-use efficiency during the worldwide spread of the green revolution. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(10), 2335-2340. org/10.1073/pnas.1717072115
  45. Pittelkow, C. M., Zorrilla, G., Terra, J., Riccetto, S., Macedo, I., Bonilla, C., & Roel, A. (2016). Sustainability of rice intensification in Uruguay from 1993 to 2013. Global Food Security, 9, 10-18. org/10.1016/j.gfs.2016.05.003
  46. Ray, D. K., Gerber, J. S., MacDonald, G. K., & West, P. C. (2015). Climate variation explains a third of global crop yield variability. Nature Communications, 6(1), 1-9. org/10.1038/ncomms6989
  47. Sanghera, G. S., Singh, R. P., Kashyap, L., Tyagi, V., & Sharma, B. (2016). Evaluation of sugarbeet genotypes (Beta Vulgaris) for root yield and quality traits under subtropical conditions. Journal of Krishi Vigyan, 5(1), 67-73. doi.org/10.5958/2349-4433.2016.00037.4
  48. Senapati, N., & Semenov, M. A. (2020). Large genetic yield potential and genetic yield gap estimated for wheat in Europe. Global Food Security, 24, 100340. org/10.1016/j.gfs.2019.100340
  49. Sharma, L. K., & Bali, S. K. (2017). A review of methods to improve nitrogen use efficiency in agriculture. Sustainability, 10(1), 1-23. org/10.3390/su10010051
  50. Thomson, A. M., Ellis, E. C., Grau, H. R., Kuemmerle, T., Meyfroidt, P., Ramankutty, N., & Zeleke, G. (2019). Sustainable intensification in land systems: trade-offs, scales, and contexts. Current Opinion in Environmental Sustainability, 38, 37-43. org/10.1016/j.cosust.2019.04.011
  51. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. (2019). World Population Prospects 2019 - Special Aggregates, Online Edition. Rev. 1. https://population.un.org/wpp2019/Download/SpecialAggregates/EconomicTrading/
  52. Urruty, N., Tailliez-Lefebvre, D., & Huyghe, C. (2016). Stability, robustness, vulnerability and resilience of agricultural systems. A review. Agronomy for Sustainable Development, 36(1), 15-32. org/10.1007/s13593-015-0347-5
  53. Van Bueren, E. T. L., & Struik, P. C. (2017). Diverse concepts of breeding for nitrogen use efficiency. A review. Agronomy for Sustainable Development, 37(5), 1-24. org/10.1007/s13593-017-0457-3
  54. Versteeg, M. N., & Van Keulen, H. (1986). Potential crop production prediction by some simple calculation methods, as compared with computer simulations. Agricultural Systems, 19(4), 249-272. org/10.1016/0308-521X(86)90109-5
  55. Wallace, A. J., Armstrong, R. D., Grace, P. R., Scheer, C., & Partington, D. L. (2020). Nitrogen use efficiency of 15 N urea applied to wheat based on fertiliser timing and use of inhibitors. Nutrient Cycling in Agroecosystems, 116(1), 41-56. org/10.1007/s10705-019-10028-x
  56. Wu, P., Liu, F., Li, H., Cai, T., Zhang, P., & Jia, Z. (2021). Suitable fertilizer application depth can increase nitrogen use efficiency and maize yield by reducing gaseous nitrogen losses. Science of The Total Environment, 781, 146787. org/10.1016/j.scitotenv.2021.146787
  57. Wilson, J. S., & Otsuki, T. (2004). To spray or not to spray: pesticides, banana exports, and food safety. Food Policy, 29(2), 131-146. org/10.1016/j.foodpol.2004.02.003
  58. Yang, H., Mo, P., Chen, Y., Chen, R., Wei, T., Xie, W., Xiang, X., Huang, X., Zheng, T., & Fan, G. (2021). Genetic progress in grain yield radiation and nitrogen use efficiency of dryland winter wheat in Southwest China since 1965: Progress and prospect for improvements. Crop Science, 61(6), 4255-4272. org/10.1002/csc2.20608
  59. Zhang, Z., Zhang, Y., Shi, Y., & Yu, Z. (2020). Optimized split nitrogen fertilizer increase photosynthesis, grain yield, nitrogen use efficiency and water use efficiency under water-saving irrigation. Scientific Reports, 10(1), 1-14. org/10.1038/s41598-020-75388-9
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری 23 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 27 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار 27 فروردین 1401